De geschiedenis

In 1898 loopt op de werf van D. Goedkoop jr. in Amsterdam de motorschuit Gebroeders van stapel. Het schip van 21.5 meter lang en 4.68 meter breed is besteld door de handelsonderneming Wessanen en Laan uit Wormerveer om als beurtscheepje te dienen. In het schip staat een Kromhout Petroleummotor van 12epk. Een van de eerste Kromhoutmotoren die gemaakt is.

Overgangsperiode

Het is de tijd waarin van zeilvaart over wordt gegaan naar motorvaart en naar schepen van dit formaat. De Gebroeders wordt in de Zaanstreek ingezet om lijnzaad te vervoeren. Lijnzaad werd (en wordt) onder andere gebruikt om olie en veevoer te maken. Het schip heeft altijd voor de handelsonderneming Wessanen gevaren met verschillende schippers. Het schip voer een beurtveer waardoor de schipper niet aan boord woonde met zijn gezin maar ook een huis op de wal had.

Tweede wereldoorlog

Tijdens de tweede wereldoorlog wordt de Gebroeders ingevorderd door de Duitse bezetter en ingezet voor voedseltransporten. Deze transporten worden in een konvooi gevaren en bewaakt door gewapende schepen. Ondanks de bewaking zien de schippers kans om zo af en toe een klein deel van hun lading over boord te zetten. Dit wordt dan ’s nachts met kleinere bootjes weer opgevist om verdeeld te worden onder de mensen die geen voedselbonnen hebben.

Laatste schipper

De laatst bekende schipper op de Gebroeders is Henk Bakker. Hij stapt in 1956 bij Niek Peetoom als knecht aan boord. Omdat Niek al tegen zijn pensioen aanloopt krijgt Henk al snel de kans om schipper te worden. Hij is de jongste schipper ooit in de Wessanenvloot.

Henk heeft op zijn schip het gevoel eigen baas te zijn en werkt als hij klaar is met varen ook nog wel in de losploeg voor de fabriek. In de loop van de jaren zeventig worden alle schepen van Wessanen verkocht. Voor de schippers en hun knechten wordt in de fabrieken ander werk gezocht en de aller oudsten kunnen vervroegd met pensioen. Voor Henk betekent dit dat hij silobaas wordt in de veevoerfabriek De Ster. Zo heeft hij nog wel te maken met de schepen die voor de wal komen.*

Recente geschiedenis

Wat er met De Gebroeders gebeurd is, is niet heel erg duidelijk. In het scheepskadaster is wel vermeld dat het schip is gekocht door een meneer die het als woonschip heeft gebruikt en uit verhalen weten we dat het schip nog lang als woning heeft gediend aan de Zaan, in de buurt van de Ster,  maar ook in Amsterdam heeft gelegen.

Toen wij De Gebroeders zagen liggen was het een lege huls op het droge. Het schip lag al een tijdje op de ADM werf en afgezien van de romp was er weinig moois aan. Toch werden wij verliefd. Na een hoop onderhandelingen hebben we het schip in 2018 kunnen kopen om haar om te bouwen naar onze droom. Een duurzaam en energieneutraal varend schip dat voor trainingen en vergaderingen kan worden gebruikt.

Wat wij dan weer heel erg leuk vinden is dat Royal Wessanen NV tegenwoordig nog steeds bestaat en een van de aller grootste producenten en distributeurs van biologische voedingsproducten in Europa is.

*bron De Wormerveerse Schipperij / Letty Swart – de Ridder / 4e uitgave Wormerveer, november 2015